XIX-wieczne pistolety i rewolwery

Od wybuchu rewolucji francuskiej (1789) do roku 1900.
ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
Raleen
Colonel Général
Posty: 36735
Rejestracja: czwartek, 22 grudnia 2005, 14:40
Lokalizacja: Warszawa
Has thanked: 295 times
Been thanked: 193 times
Kontakt:

XIX-wieczne pistolety i rewolwery

Post autor: Raleen » poniedziałek, 13 października 2008, 10:59

XIX-wieczne pistolety i rewolwery

Pierwsze pistolety
Krótka broń palna tylko w niektórych okresach zdołała odgrywać rolę pierwszoplanową. Zwykle, od zarania jej dziejów stanowiła uzbrojenie drugoplanowe, mimo to dość istotne, zwłaszcza w starciu bezpośrednim. Choć nawet z pierwszych pistoletów teoretycznie można było strzelać do przeciwnika oddalonego o kilkadziesiąt czy stokilkadziesiąt metrów, to szansa trafienia go na te dystanse pozostawała nikła. Niewiele zmieniło się to później, choć skuteczny zasięg pistoletów i rewolwerów uległ znaczącemu zwiększeniu. Pierwsze pistolety, które stanowić będą punkt wyjścia, to pistolety oparte o zamek kołowo-korzosowy. Działał on w ten sposób, że zamontowane w nim kółko o chropowatej powierzchni, podczas wykonywania obrotu pocierało o piryt, który krzesał iskry inicjujące podsypkę umieszczoną na panewce. Zaletą zamku kołowo-krzosowego, zwanego też w skrócie kołowym, w porównaniu do stosowanego z nim równolegle lontowego, było to, że po odpowiednim przygotowaniu broń była gotowa do strzału i mogła być w takim stanie przez dłuższy czas utrzymywana (np. w olstrach czy na przy końskim siodle). Z tych też powodów zamek ten szczególnie nadawał się do wykorzystania w pistoletach, i w nich też głównie go stosowano, podczas kiedy w broni długiej używano początkowo głównie zamka lontowego. Zamek kołowy wynaleziono w I połowie XVI wieku i szybko spopularyzowano. Barierą w jego powszechnym przyjęciu okazała się jednak cena i wysoki stopień komplikacji mechanizmu zamkowego. Z tych też względów przez cały XVI i XVII wiek nadal utrzymywał się w powszechnym użyciu starszy zamek lontowy. Mniej skomplikowany, łatwiejszy w naprawie i przede wszystkim tańszy. Choć pierwsze pistolety były raczej luksusem dostępnym dla zamożnych, w przeciągu XVI wieku nastąpiło upowszechnienie się tej broni, zaś w XVII wieku spotykamy już powszechnie oddziały stosujące krótką broń palną. Stanowiła ona w tej epoce głównie broń kawalerii, a wśród niej w szczególności takich formacji jak rajtarzy czy dragoni. W początkach XVII wieku dla oddziałów jazdy stosujących karakol (które, jak np. jazda szwedzka nie szarżowały początkowo w ogóle na broń białą), pistolet był bronią podstawową. Wykorzystanie krótkiej broni palnej głównie przez kawalerię brało się z trudności wykorzystania przez nią broni długiej. Jeździec, siedząc na koniu, nie był w stanie sprawnie posługiwać się bronią długą, w tym zwłaszcza jej przeładowywać. W przypadku pistoletu było to możliwe, choć w ferworze bitwy bardzo utrudnione. Wynalezienie i wprowadzenie począwszy od II połowy XVII wieku zamka skałkowego potaniło i uprościło produkcję broni palnej, w tym zwłaszcza pistoletów. XVI i XVII wiek to w odniesieniu do kawalerii czasy poszukiwania właściwej dla niej taktyki, pozwalającej na wykorzystanie broni palnej. Początkowo wydawało się, że uzbrojenie jeźdźców w broń palną i zastąpienie przez nią broni białej da lepsze efekty, z tego względu, że broń palna umożliwia rażenie przeciwnika na dystans, zanim ten będzie w stanie dosięgnąć bronią białą jeźdźca strzelającego z pistoletu czy broni długolufowej (np. arkebuza). W praktyce jednak szybko okazało się, że prowadzenie ognia z grzbietów wierzchowców, nie mówiąc o takich operacjach, jak przeładowywanie broni, jest bardzo utrudnione. Konni strzelcy nie byli też nigdy w stanie dorównać sile ognia piechoty. Nastąpił więc w czasem powrót do metod tradycyjnych, czyli szarży na białą broń. Wspomniany proces, zachodzący w odniesieniu do kawalerii zachodnioeuropejskiej, nie zaistniał w odniesieniu do kawalerii typu wschodniego, czyli państw takich jak Polska czy Imperium Osmańskie. Jazda tych państw nigdy nie zatraciła zdolności szarży i walki na białą broń, jak też z czasem, gdy kawaleria zachodnioeuropejska również do wspomnianych metod walki powróciła, posiadała nad nią w tym elemencie walki zawsze zdecydowaną przewagę. Nie wykluczało to oczywiście użycia przez formacje kawalerii typu wschodniego broni krótkiej, owszem znajdowała się ona na jej wyposażeniu, jednak niemal zawsze pozostała bronią drugorzędną. W XVIII wieku ewolucja przebiegała w tym właśnie kierunku. Choć zamek skałkowy ponownie podniósł znaczenie pistoletów, kawaleria ewoluowała raczej w kierunku rozwoju taktyki szarży na białą broń niż taktyki wykorzystania broni palnej. Za kulminacyjny moment rozwoju tej taktyki uważa się wojny napoleońskie. Od tego czasu, wraz z rozwojem broni palnej, głównie długolufowej, następował stopniowy spadek znaczenia tradycyjnych metod walki kawalerii i ponowny wzrost znaczenia w jej uzbrojeniu pistoletów i karabinków.

Pistolet skałkowy wz. 1777 (Francja)
Podstawowy pistolet stosowany w okresie wojen rewolucyjnych i napoleońskich. Służył głównie jako broń pomocnicza, do walki na krótsze dystanse. Poza Francją stosowany także w innych krajach, np. spore ilości wyeksportowano do USA, gdzie był w związku z tym powszechnie używany w czasie wojeny o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Parametry techniczne:
Kaliber: 17,5 mm
Masa: 1,22 kg
Długość: 330 mm
Długość lufy: 190 mm
Lufa: gładka
Prędkość początkowa pocisku: 152 m/s
Typ broni: odprzodowa, jednostrzałowa
Celownik: brak

Pistolety wielolufowe i wiązkowe, pierwsze rewolwery
Problem jednostrzałowości broni krótkiej, w przypadku tej broni dużo istotniejszy niż w odniesieniu do broni długiej, starano się rozwiązać niemal od samego jej zarania. Już w XVII wieku powstały pierwsze prototypy pistoletów wielostrzałowych. Pierwsze rozwiązania szły w kierunku zwiększenia ilości luf, potem, jeszcze w XVII wieku pojawiły się rewolwery ze stałą lufą i obrotowym bębnem. W przypadku tych ostatnich w tym okresie występował jednak nieprzezwyciężalny problem z odpalaniem za pomocą zamka skałkowego kilku panewek. Z tych też względów konstrukcje te okazały się nieużyteczne i nie mogły wejść do powszechnego użytku. Wspomniane problemy znalazły rozwiązanie dopiero w I połowie XIX wieku, wraz z wynalezieniem zamka kapiszonowego. Zamek kapiszonowy stanowił przełom w konstrukcjach pistoletów. Dzięki niemu pistolety stały się bardziej niezawodne, lżejsze i mniejsze.

Rewolwer kapiszonowy Samuela Colta (USA)
Broń przełomowa, powstała około połowy XIX wieku. Choć Colt nie był pierwszym, który wymyślił obrotowy bęben zawierający szereg naboi, to jako pierwszemu udało mu się skonstruować broń dobrze sprawdzającą się w praktyce. Stało się to możliwe dzięki synchronizacji osi poszczególnych komór z osią lufy oraz mechanizmowi obrotu bębna o odpowiedni kąt przez proste odciągnięcie kurka kciukiem do tyłu. Inną trudnością pokonaną w nowej konstrukcji, było zapobiegnięcie możliwości jednoczesnego zainicjowania wszystkich komór naraz. W tym samym celu poszczególne kominki (o osi zgodnej z osią lufy) umieszczono w wyfrezowanych wgłębieniach i tym samym rozdzielono je. Nowa broń szybko się upowszechniała, choć Coltowi początkowo trudno było przekonać do niej wojsko. Jej dobrą reputację ugruntowała jednak wojna z Meksykiem w 1846 r. oraz wojna secesyjna, podczas której rewolwery Colta stały się podstawową bronią kawalerii. Rewolwer Colta spełniał także po części parametry broni długiej dzięki dużej celności na większych dystansach, przez co wyszedł poza tradycyjną rolę dotychczasowych pistoletów, ograniczającą się do zastosowania w walce na najbliższym dystansie. W Europie rewolwer Colta również zyskał sporą popularność po wystawieniu go przez wynalazcę na Wielkiej Wystawie Londyńskiej w 1851 r.
Parametry techniczne:
Kaliber: 9,1 mm
Masa: 1,13 kg
Długość: 330 mm
Długość lufy: 190 mm
Lufa: 7 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stała muszka i szczerbinka w postaci wycięcia na kurek

Rewolwer kapiszonowy Dragoon systemu Adamsa (Wielka Brytania)
Rewolwer konkurencyjny w stosunku do Colta, opracowany przez Brytyjczyka Roberta Adamsa. Różnice sprowadzały się do tego, że kurek odwodziło się do tyłu nie przez odciągnięcie kciukiem, jak u Colta, lecz przez naciśnięcie spustu. I była to jedyna metoda. Tym samym rewolwer umożliwiał szybsze oddawanie strzałów niż Colt. Wadą jego był jednak „twardy” spust, między innymi dzięki temu stawał się mniej celny na dłuższe dystanse. W porównaniu do Colta był też solidniejszy – robiono go w całości z kutej stali, podczas kiedy Colta składano z części. Tym samym jak Dragoon rzadziej się psuł, ale jak coś się w nim zepsuło, pojawiało się sporo kłopotów z naprawą. Natomiast w przypadku Colta, jak coś się zepsuło, łatwo można było odpowiednią część wymienić. Wskutek wspomnianych wad i zalet obu broni, rynek w Wielkiej Brytanii szybko opanował Adams, wypierając stąd Colta, kiedy w USA niepodzielnie dominował ten ostatni.
Parametry techniczne:
Kaliber: 12,5 mm
Masa: 1,25 kg
Długość: 337 mm
Długość lufy: 178 mm
Lufa: 3 bruzdy lewoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 168 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stała szczerbinka

Rewolwer kapiszonowy Le Matt (Francja)
Rewolwer wynaleziony przez francuskiego rusznikarza i opatentowany w USA w 1856 r. Posiadał dwie lufy. Dolna lufa, stanowiąca oś bębna, strzelała śrutem. Broń była popularna szczególnie wśród oficerów konfederackich w czasie wojny secesyjnej. Później wyprodukowano jeszcze we Francji i w Anglii niewielkie ilości broni na nabój zespolony.
Parametry techniczne:
Kaliber: 10 mm (górna lufa), 16,5 mm (dolna lufa)
Masa: 1,67 kg
Długość: 330 mm
Długość lufy: 173 mm
Lufa: 6 bruzd lewoskrętnych, lufa gładka
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: dziewięciostrzałowy/jednostrzałowy
Celownik: stała muszka

Rewolwer Trentera (Wielka Brytania)
W 1853 r. William Trenter opracował modyfikację rewolweru Adamsa. Wprowadził on dwa spusty. Pierwszy znajdował się tradycyjnie w osłonie, drugi pod nią. Pierwszy służył do oddania strzału. Drugi do napinania. Dzięki temu można było zwiększyć szybkostrzelność rewolweru. Jeśli strzelający chciał oddać szybko kilka strzałów, naciskał oba spusty jednocześnie. Z drugiej strony, mechanizm ten umożliwiał celniejsze strzelanie, co wykonywało się poprzez naciśnięcie najpierw dolnego spustu, a potem górnego. Górny spust był „miękki”, co umożliwiało spokojne wycelowanie i szybkie oddanie strzału tuż po jego naciśnięciu.
Parametry techniczne:
Kaliber: 11 mm
Masa: 0,91 kg
Długość: 305 mm
Długość lufy: 165 mm
Lufa: 5 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 168 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stała szczerbinka

Rewolwer Kerra (Wielka Brytania)
Opatentowany w latach 1858-59 przez nadintendenta zakładów London Armoury Company Jamesa Kerra. Broń bardzo solidna, pod wieloma względami niezawodna. Stosował kurek identyczny z występującymi w ówczesnych karabinach.
Parametry techniczne:
Kaliber: 11 mm
Masa: 0,91 kg
Długość: 295 mm
Długość lufy: 165 mm
Lufa: 4 bruzdy prawoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 168 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Beaumont-Adams (Wielka Brytania)
Ulepszona wersja rewolweru Adamsa powstała w 1865 r. Mechanizm spustowy zmodyfikował porucznik brytyjskich wojsk inżynieryjnych Frederick Beaumont. Po modyfikacjach broń połączyła rozwiązania pierwotnego rewolwera Colta i Adamsa – możliwe było jej napinanie na oba, występujące w tych rewolwerach sposoby, jednocześnie wprowadzone rozwiązanie było lepsze niż w rewolwerze Trentera. Poniżej parametry wersji kieszonkowej.
Parametry techniczne:
Kaliber: 8 mm
Masa: 0,68 kg
Długość: 216 mm
Długość lufy: 114 mm
Lufa: 3 bruzdy lewoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 137 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer systemu Lefaucheux (Niemcy)
Pierwszy rewolwer, który stosował amunicję zespoloną. Wynalazł ją w 1852 r. Casimir Lefaucheux. Zapłon następował w nietypowy w stosunku do późniejszych rozwiązań sposób – poprzez uderzenie ud góry w tył naboju specjalnego pręta, który inicjował wystrzał. Rewolwer był w swoim czasie bardzo popularny w krajach Europy, nie przyjął się jednak w Wielkiej Brytanii i USA. Produkowano go aż do końca XIX wieku.
Parametry techniczne:
Kaliber: 9 mm
Nabój: 9 mm Lefaucheux (9x15)
Masa: 0,765 kg
Długość: 254 mm
Długość lufy: 135 mm
Lufa: 6 bruzd prawoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Smith and Wesson nr 2 (USA)
Rewolwer opracowany na bazie rewolwera pomysłu Rollin-White, nazwa pochodzi od firmy Smith and Wesson, która wykupiła na niego licencję i od 1857 r. zaczęła produkować w oparciu o nią pierwsze rewolwery tego typu. Rewolwer był łamany i stosował już amunicję bocznego zapłonu. Nigdy nie wszedł do uzbrojenia armii amerykańskiej, mimo to był stosowany przez żołnierzy Unii w wojnie secesyjnej. W końcu lat 60-tych XIX wieku powstał nowy typ rewolweru firmy Smith and Wesson z łamanym szkieletem. Jego lufa wraz z częścią szkieletu otrzymała zawias, tym razem w dolnej części, a nie w górnej, jak uprzednio. Całość była trzymana przez blokadę w kształcie dźwigni, umieszczoną w okolicy kurka. Po jej zwolnieniu lufa opadała na osi w dół, uruchamiając sprężynę gwiazdkowego rozładownika powodującego wysunięcie wystrzelonych łusek ku górze. Następowało to równocześnie z opadaniem lufy, co przyspieszało powtórne naładowanie broni. W 1870 r. na ten właśnie rewolwer, lecz bez mechanizmu samonapinania, wielkie zamówienie złożyła carska Rosja. Przez realizację kontraktu z Rosją firma straciła w większości rynek amerykański, opanowany przez Colta. W 1873 r. pojawił się jednak w jej asortymencie nowy rewolwer „Peacemaker”, który okazał się strzałem w dziesiątkę i pozwolił jej odzyskać rynek. Rewolwer ten stosował amunicję centralnego zapłonu kalibru 11,43 mm i umożliwiający ładowanie od tyłu bęben.
Parametry techniczne:
Kaliber: 7,65 mm
Nabój: 32S&W RF (7,65x18R)
Masa: 0,652 kg
Długość: 254 mm
Długość lufy: 132 mm
Lufa: 7 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 168 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Webley nr 1 (Wielka Brytania)
Jedna z pierwszych nowoczesnych produkcji brytyjskiej firmy Webley. Firma ta stworzyła później cały szereg rewolwerów, stosowanych sukcesywnie w armii brytyjskiej aż do II wojny św. Broń posiadała łamany szkielet i gwiazdkowy rozładownik. Ładowanie nie było zbyt szybkie, ale za to posiadała ona dużą siłę rażenia.
Parametry techniczne:
Kaliber: 11,5 mm
Nabój: 557 Eley (14,6x16R)
Masa: 1,19 kg
Długość: 229 mm
Długość lufy: 102 mm
Lufa: 7 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Webley Mk I (Wielka Brytania)
Broń wojskowa, stosowała łamany szkielet i gwiazdkowy rozładownik.
Parametry techniczne:
Kaliber: 11,56 mm
Nabój: 445 Webley Mk I (11,56x23R)
Masa: 0,96 kg
Długość: 235 mm
Długość lufy: 102 mm
Lufa: 7 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Colt Official Police (USA)
Broń pojawiła się w 1866 r. Posiadała wysuwany na bok bębenek, ponadto charakteryzowała ją solidna konstrukcja i niezawodność. Pierwotnie broń etatowa Królewskiej Policji Irlandzkiej, stosowana jednak z czasem znacznie szerzej.
Parametry techniczne:
Kaliber: 9 mm
Nabój: 38-200 (9x20R)
Masa: 0,935 kg
Długość: 267 mm
Długość lufy: 127 mm
Lufa: 6 bruzd prawoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 213 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Enfield Mk II (Wielka Brytania)
Opracowany przez Owena Jonesa w 1880-81 r. Rewolwer częściowo łamany – ruchoma była tylko lufa. Jako jeden z pierwszych posiadał rozładownik, który po przesunięciu bębna do przodu przytrzymywał łuski wystrzelonych nabojów, które następnie, przez zwykłe strząśnięcie, można było łatwo z rewolweru wyrzucić.
Parametry techniczne:
Kaliber: 12,1 mm
Nabój: 476 Enfiled (21,1x22R)
Masa: 1,11 kg
Długość: 292 mm
Długość lufy: 147 mm
Lufa: 7 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: sześciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Gallanda i Sommerville’a (Belgia i Wielka Brytania)
Rewolwer z 1868 r. Stosował podobne do Enfielda urządzenie samorozładowujące.
Parametry techniczne:
Kaliber: 12 mm
Nabój: 12x16R Galand
Masa: 0,935 kg
Długość: 254 mm
Długość lufy: 127 mm
Lufa: 5 bruzd lewoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stały

Rewolwer Thomasa (Wielka Brytania)
Produkowany od lat 60-tych XIX wieku. Posiadał stały szkielet i obracaną wysuwającą się ku przodowi lufę. Pociągała ona za sobą bęben, pozostawiając wystrzelone łuski na wyrzutniku, czyli rozwiązanie podobne jak w dwóch ostatnich przedstawionych wyżej rewolwerach.
Parametry techniczne:
Kaliber: 11,43 mm
Nabój: 450CF (1,43x14R)
Masa: 0,88 kg
Długość: 267 mm
Długość lufy: 142 mm
Lufa: 7 bruzd prawoskrętnych
Prędkość początkowa pocisku: 183 m/s
Typ broni: pięciostrzałowy
Celownik: stały

Pistolet Lancaster (Wielka Brytania)
Mimo wprowadzenia rewolwerów przez długi czas funkcjonowały w użyciu pistolety dwu czy nawet jednostrzałowe. Dla rusznikarzy i producentów broni nierozwiązanym problemem pozostawało bowiem połączenie dużego kalibru broni z mechanizmem rewolwerowym. Tymczasem w wojnach kolonialnych czy podczas polowania na duże zwierzęta, potrzeba było nieraz potężnego strzału by powalić silnego przeciwnika. Stąd też taka broń do końca XIX wieku nadal miała zastosowanie. Jej nowocześniejszym przykładem jest brytyjski pistolet Lancastera z 1882 r. Pistolet stosował urządzenie spustowe Trentera.
Parametry techniczne:
Kaliber: 9 mm
Nabój: 380 LC (9x20R)
Masa: 0,765 kg
Długość: 216 mm
Długość lufy: 165 mm
Lufa: gwint owalny systemu Lancaster
Prędkość początkowa pocisku: 198 m/s
Typ broni: odtylcowy, czterostrzałowy
Celownik: stały

Pistolet samopowtarzalny Borchardta (Niemcy)
Pierwszy pistolet samopowtarzalny opatentowany przez Niemca, Hugo Borchardta, mieszkającego jednak na stałe w USA. Punktem wyjścia do powstania tego rodzaju broni było zauważenie w 1883 r. przez amerykańskiego wynalazcę Hirama Maxima możliwości wykorzystania do przeładowywania broni siły odrzutu wytwarzanej przez gazy prochowe powstające podczas oddawania strzału. Doprowadziło go to do skonstruowania karabinu maszynowego. Nie trzeba było wiele czasu, by wynalazek Maxima zastosowano do broni krótkiej. Podstawowy pomysł opierał się na tym, że cofająca się w wyniku siły odrzutu łuska napinała swoim ruchem sprężynę, która następnie powracała na swoje miejsce umożliwiając załadowanie kolejnego naboju i kolejny strzał. W praktyce jednak długo problem stanowiła siła odrzutu, która początkowo, tuż po oddaniu strzału była zbyt duża, co mogło w skrajnych przypadkach prowadzić do rozerwania broni. Dotychczas problem ten rozwiązywało zaryglowanie przed strzałem zamka. Mechanizm Maxima z nim jednak zrywał, wprowadzając tzw. zamek swobodny – jeśli siła odrzutu łuski miała napędzać mechanizm zamkowy, tym samym trzeba było zrezygnować z ryglowania zamka. Rozwiązania, których próbowali konstruktorzy, począwszy od Hugo Borchardta, było dążenie do opóźnienia ruchu do tyłu łuski, przez, rzec by można czasowe zaryglowanie zamka. Ten moment potrzebny był na obniżenie ciśnienia gazów do bezpiecznego poziomu, tak by ich siła miała dostateczną moc, zdolną do napędzenia mechanizmu zamkowego, ale by jednocześnie nie spowodowała rozerwania broni. Pistolet Borchardta stosował łamaną dźwignię, która wyhamowywała siłę odrzutu. Mechanizm działał w ten sposób, że podczas odrzutu do pewnego momentu cofała się cała lufa wraz z zamkiem, zaś w momencie trafienia na odpowiedni występ dalej cofał się jedynie zamek. Gdy ten całkowicie wyhamował, sprężyna cofała go na pierwotną pozycję, wypychając jednocześnie kolejny nabój z magazynka i wprowadzając go do komory. Broń była gotowa do kolejnego strzału. Pistolet Borchardta nie upowszechnił się, nie został też wprowadzony w żadnej z armii, jednak dał początek burzliwego rozwoju pistoletów samopowtarzalnych. Broń była ciężka i trochę nieporęczna, warto jednak wiedzieć, że stała się pierwowzorem słynnego później P 08 – Parabellum.
Parametry techniczne:
Kaliber: 7,65 mm
Nabój: 7,65x25 Borchardt
Masa: 1,3 kg
Długość: 365 mm
Długość lufy: 165 mm
Lufa: 4 bruzdy prawoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 335 m/s
Typ broni: powtarzalna
Pojemność magazynka: 8 nabojów
Celownik: stały

Pistolet samopowtarzalny Mauser (Niemcy)
Powstał w 1896 r. i wkrótce zdobył dużą popularność. Faktycznymi konstruktorami byli zatrudnieni w zakładach Mausera bracia Federle. Dość powszechnie używany m.in. w wojnach burskich. Szybko przekonała się wówczas do jego walorów zwłaszcza brytyjska kawaleria. Pistolet stosował rygiel klinowy, opadający w dół przy wstecznym ruchu lufy z zamkiem, co było rozwiązaniem zapewniającym dużą niezawodność. Celownik późniejszych wersji broni wyskalowany był do 1000 m i w praktyce często spełniała ona funkcje broni długiej.
Parametry techniczne:
Kaliber: 7,63 mm
Nabój: 7,63x25 Mauser
Masa: 1,13 kg
Długość: 279 mm
Długość lufy: 140 mm
Lufa: 4 bruzdy lewoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 427 m/s
Typ broni: powtarzalna
Pojemność magazynka: 10 nabojów
Celownik: krzywkowy do 700 m

Pistolet samopowtarzalny Roth-Steyr (Austro-Węgry)
Broń opatentowana w 1899 r., w 1907 r. weszła na uzbrojenie C.K. kawalerii pod nazwą Repetier Pistole M. 07. Podczas I wojny św. broni tej używali także brytyjscy lotnicy. Pistolet stosował nietypowy system ryglowania przez obrót lufy. Ta znajdowała się w komorze mającej wycięte bruzdy prowadnic, w których przesuwały się występy wykonane na lufie. Przy odrzucie po strzale wymuszało to obrót o 90 stopni, dzięki czemu zamek odryglowywał się i dalej cofał się sam, podobnie jak w innych konstrukcjach.
Parametry techniczne:
Kaliber: 8 mm
Nabój: 8x19 Steyer
Masa: 1,02 kg
Długość: 229 mm
Długość lufy: 127 mm
Lufa: 4 bruzdy prawoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 332 m/s
Typ broni: powtarzalna
Pojemność magazynka: 10 nabojów
Celownik: stały

Pistolet samopowtarzalny Bergmann nr 5 (Niemcy)
Pierwsza wersja tej broni konstrukcji Niemca Theodora Bergmanna pojawiła się już w 1894 r. jednak bardziej znane są późniejsze. Broń stosował silną amunicję, co uniemożliwiło zastosowanie zamka swobodnego. Zamek ryglował mimośród znajdujący się w szkielecie.
Parametry techniczne:
Kaliber: 7,63 mm
Nabój: 7,63x25 Bergmann
Masa: 1,13 kg
Długość: 241 mm
Długość lufy: 102 mm
Lufa: 4 bruzdy prawoskrętne
Prędkość początkowa pocisku: 381 m/s
Typ broni: powtarzalna
Pojemność magazynka: 5 nabojów
Celownik: nastawny, szczerbinkowy do 700 m
Panie, weźcie kości w rękę i wyobraźcie sobie, że gracie z królem Kastylii, i rzucając je na stół zdajecie wszystko na los bitwy. Jeśli dopisze wam szczęście, zrobicie najlepszy rzut, jaki kiedykolwiek uczynił król na ziemi; a jeśli rzut wam się nie powiedzie, inaczej nie odejdziecie z gry, jak z honorem.

Gil de Osem do króla Portugalii Jana I Dobrego przed bitwą pod Aljubarrotą (14.VIII.1385)
ODPOWIEDZ

Wróć do „Historia XIX wieku”